Srpska pravoslavna crkva danas slavi praznik posvećen Svetom velikomučeniku Dimitriju, u narodu poznatijem kao Mitrovdan. Slava je posvećena Svetom Dimitriju Solunskom, poznatom po hrabrosti i veri, i simbolizuje snagu, zaštitu i prelazak iz jeseni u zimu.
Mitrovdan je posvećen antičkom komandantu Soluna iz trećeg veka, koji je bio mučen i pogubljen zbog širenja hrišćanstva. Rođen je u Solunu, za vreme cara Maksimilijana. Ignorisao je carevo naređenje da progoni hrišćane i javno je propovedao hrišćanstvo.
Kada je car čuo da je solunski zapovednik hrišćanin, naredio je da ga bace u tamnicu, gde je mučen i pogubljen. Solunski hrišćani Dimitrija su tajno sahranili, a na mestu njegovog groba kasnije je podignuta crkva. Sveti Dimitrije je proglašen zaštitnikom grada Soluna.
Jedna od najčešćih slava po broju svečara
Po broju svečara, Mitrovdan je peta po redu slava u Srbiji, a proslavlja se i kao slava opštine Lebane. Ovaj praznik ima posebno mesto u narodnoj tradiciji, jer se veruje da od Mitrovdana počinje prava jesen i vreme pripreme za zimu.
Manastir posvećen Svetom Dimitriju – duhovni biser kod Dimitrovgrada
Južno od Dimitrovgrada, u njegovoj neposrednoj blizini, nalazi se manastir Manastirče, smešten u podnožju planine Mrtvine, između borove i hrastove šume. Manastir je posvećen Svetom velikomučeniku Dimitriju i predstavlja dragoceni duhovni centar ovog kraja.
Ukoliko odlučite da krenete put ove svetinje, nećete ostati ravnodušni pred veličanstvenim prizorom koji se pruža sa kapije manastira.
Pored spokoja i tišine, na vrednost duhovnog i prolaznost materijalnog opominju i reči monahinje koja boravi u ovoj svetinji. Ljubazna, spremna da sasluša i posavetuje, mati Iraida podseća putnike namernike na ono što i sami znamo, ali katkad, suočeni sa patnjom, bolom, nepravdom, zaboravimo.
Da ne gledamo šta rade drugi, već budemo usmereni na sebe, svoj put. Da ne sudimo i presuđujemo, jer „mi smo za nas, a drugi su za sebe“. Da budemo vođeni ljubavlju, verom i nadom dok gradimo svoj put, jer je ovaj trojac u osnovi hrišćanstva.
Istorijske okolnosti izgradnje hrama
Prvi hram u Manastirču sagrađen je 1870. godine, drugi 1925, dok je današnji manastir podignut na temeljima starijeg hrama. Prema narodnom predanju, Turci su dozvolili gradnju hrama nakon što su na tom mestu pronađeni crkveni predmeti i sasudi, što je, kako se veruje, u snu video izvesni deda Mada.
Manastir je u potpunosti obnovljen 1996. godine, uz veliko zalaganje i trud Emila Sokolova, a ikonopisao ga je umetnik Mića Mitić.
U obnovljenom konaku danas žive monahinje, koje svojim trudom i prilozima vernika čuvaju svetinju i njenu tradiciju.
Zahvaljujući njihovom radu i podršci vernog naroda, 2013. godine sagrađena je nova zvonara i nabavljeno novo zvono teško 80 kilograma. Asfaltiran je i prilazni put, a u neposrednoj blizini manastirskog kompleksa izgrađena je staza za zimske sportove, što ovo mesto čini privlačnim i tokom hladnijih meseci.
Manastir Manastirče, u senci starih borova i tišine planine, danas predstavlja spoj duhovnosti, prirodne lepote i narodnog predanja – mesto gde se vera, mir i tradicija neprekidno prepliću.
Mitrovdan i manastir posvećen Svetom Dimitriju kod Dimitrovgrada svedoče o dubokoj ukorenjenosti vere i tradicije u ovom kraju.
U vremenu brzih promena, manastir Manastirče ostaje čuvar duhovnosti i sećanja na vrednosti hrabrosti, žrtve i vere koje je Sveti Dimitrije ostavio kao svoj zavet.
Okupljajući vernike svake godine na praznik Mitrovdana, ovo sveto mesto podseća da istinska snaga naroda počiva u zajedništvu, veri i ljubavi prema Bogu i bližnjem.
