Obeleženo 110 godina od Bitke na Moravi, poznatije kao „Leskovački manevar“

Povodom obeležavanja 110. godišnjice Bitke Moravi, danas su, u okviru državne ceremonije, na spomen obeležju u selu Gložanu, kod mosta na Južnoj Moravi, vence položile delegacije Vlade Republike Srbije, Ministarstva odbrane i Vojske Srbije, Ministarstva unutrašnjih poslova, predstavnici opštine Vlasotince i drugih lokalnih samouprava, boračkih organizacija i udruženja za negovanje tradicije oslobodilačkih ratova Srbije.

Pomen je služio arhiepiskop i mitropolit niški Arsenije sa sveštenstvom Srpske pravoslavne crkve. Nakon minuta ćutanja, himnu je otpevala profesor Jelena Nikolić. Nakon polaganja venaca, u sali Kulturnog centra održana je svečana akademija.

U skladu sa programom obeležavanja godišnjice istorijskih oslobodilačkih ratova Srbije, od ove godine svakog 6. novembra, na ovom mestu održavaće se državna ceremonija obeležavanja godišnjice Bitke na Moravi, poznate i kao Leskovački manevar.

Ova izuzetno značajna bitka u Prvom svetskom ratu trajala je od 26. oktobra do 6. novembra 1915. godine. Završila se slavnom pobedom srpske vojske nad bugarskim okupatorom.

Nakon intoniranja himne Bože pravde, prisutnima se obratio predsednik opštine Vlasotince Bratislav Petrović, i istakao:

-Delim danas sa vama veliku čast što je opština Vlasotince domaćin državne ceremonije povodom obeležavanja 110. godišnjice Bitke na Moravi. Obeležavanje godišnjice ove bitke, koja je u rangu sa Cerskom i Kolubarskom bitkom, opština Vlasotince započela je pre četiri godine u saradnji sa regionalnim odborom Saveza potomaka ratnika oslobodilačkih ratova Srbije. Shvatili smo da je ovo bitka o kojoj većina ljudi verovatno malo zna i koja je negde nepravedno zapostavljena u kalendaru naših dnevnih događaja. U ovom poslu, kojim smo nameravali da osvežimo sećanje i emocije vezane za ovu bitku, imali smo nesebičnu pomoć Ministarstva za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja, odnosno Odbora za negovanje tradicije oslobodilačkih ratova Srbije i Ministarstva kulture, te je tako ova bitka u julu ove godine postala deo državnog programa obeležavanja godišnjica istorijskih događaja oslobodilačkih ratova – rekao je predsednik opštine Vlasotince Bratislav Petrović.

Bitka se je odvijala na širem potezu jugoistočne Srbije, ali su se glavne borbe vodile oko mosta na Južnoj Moravi. Posle brojnih poraza u nekoliko nedelja teških borbi istorija beleži da je Bitka na Moravi jedina srpska pobeda u ratnoj 1915. godini. Ovo je jedinstven primer u ratnoj istoriji da su trupe nakon toliko bitaka, teškoća, gubitaka i poljuljanog vojnog morala krenule u protivofanzivu i ostvarile veliku pobedu.
O istorijskom trenutku i situaciji u kojoj se našla srpska vojska govorio je pukovnik prof. dr Slobodan Đukić sa Vojne akademije Univerziteta odbrane.

On je, ilustrujući težinu situacije, citirao reči ondašnjeg predsednika Vlade Nikole Pašića „Spasa nam nema, propasti ne možemo“.

U ime Vlade Republike Srbije, resornog ministarstva i Odbora za negovanje tradicije oslobodilačkih ratova prisutne je pozdravio državni sekretar Ministarstva za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja Zoran Antić:
-Bitka na Moravi je bila sudbonosna za opstanak srpske države u Prvom svetskom ratu. Ona stoji apsolutno rame uz rame sa Cerskom i Kolubarskom bitkom. Bitka na Moravi je suštinski istorijski vojni značaj dobila pobedom ovde, na mostu, na Južnoj Moravi, u selu Gložanu. Pobedom je omogućen dalji oporavak i napredak srpske vojske. Prolaskom preko Kosova i Metohije i Albanije naša vojska je na Krfu i drugim grčkim mestima doživela svoje vaskrsnuće. I posle 110 godina se postavlja pitanje, da li smo mi ikada razumeli tu žrtvu i da li smo shvatili njen značaj. Mi imamo čime da se ponosimo, upravo na ovim prostorima formirana je jedna od najelitnijih jedinica srpske vojske. Da bismo sačuvali sećanje na naše slavne pretke moramo ih otrgnuti od zaborava. Ne zaboravimo da vojnik umire dva puta, jednom kada ga pogodi kuršum, a drugi put kada ga zaborave potomci. To ne smemo dozvoliti – rekao je Antić.

Obeležavanje godišnjice uveličali su svojim nastupima Umetnički ansambl Ministarstva odbrane „Stanislav Binički“ i narodni guslar Miljan Toković. Njihova izvođenja publika je nagrađivala burnim aplauzima.